Quy hoạch lại làng nghề ở Huế

Với đặc điểm của vùng kinh đô xưa, Thừa Thiên Huế là tỉnh có khá nhiều làng nghề và nghề truyền thống; các làng nghề trên địa bàn tỉnh phát triển khá mạnh và tập trung vào các nghề truyền thống như: đúc đồng, điêu khắc mộc mỹ nghệ, chạm khảm, đệm bàng, thêu gia công, dệt thảm, dệt Zèng, đan lát,…

Những năm 90 của thế kỷ trước, nền kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường;  làng nghề ở Huế không bắt nhịp với xu thế, sản phẩm không cạnh tranh được với các sản phẩm công nghiệp cùng loại nên nhiều làng nghề bị mai một như làng rèn Hiền Lương, làng dệt Phủ Cam, làng giấy Đốc Sơ, tranh làng Sình, làng thêu gấm Phú Vang,… Sau nhiều năm tự thích nghi và đổi mới một số làng nghề đã dần phục hồi như làng đúc đồng Phường Đúc, Thủy Xuân; làng chạm khắc gỗ Mỹ Xuyên, Xước Dũ; làng nón Mỹ Lam, Thanh Tân; làng đan lát Bao La, Thủy Lập, Lai Thành; làng bún Vân Cù, Ô Sa; dệt Zèng A Lưới; làng sản xuất gạch ngói Thủy Phú, Nam Thanh,…. Các làng nghề ở Thừa Thiên Huế phân bố không đều, một số làng nghề chủ yếu tập trung vào các huyện như: Phú Vang, Hương Trà, Quảng Điền, Phong Điền, A Lưới và thành phố Huế.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế có tất cả 95 làng nghề, trong đó có 69 làng nghề truyền thống, 08 làng nghề tiểu thủ công nghiệp và 18 làng nghề mới du nhập, trong đó số làng nghề vẫn duy trì hoạt động sản xuất còn khoảng trên 30 làng với hơn 24 nghề. Các sản phẩm chủ yếu của các làng nghề là: đúc đồng, nón lá, tranh thêu, thêu cờ trướng liễn, đan lát, điêu khắc mộc mỹ nghệ, chạm khảm, mũ vải, sản xuất nước mắm, sản xuất bún, bánh tráng, gạch xây dựng, đá chẻ, dệt Zèng,…

Lễ công nhận nghề làm bánh tráng, bánh ướt Lựu Bảo là làng nghề truyền thống

Một số sản phẩm của làng nghề mang tính độc đáo, tinh xảo và nổi tiếng lâu đời như đúc đồng Phường Đúc (Huế); mộc mỹ nghệ Mỹ xuyên, gốm Phước Tích (Phong Điền); mộc Xước Dũ (Hương Trà), thêu Huế, mây tre đan Bao La (Quảng Điền),… đã được người dân làng nghề cải tiến hình thức, kiểu dáng, mẫu mã sản phẩm theo hướng phục vụ du lịch và quà tặng bước đầu đã được thị trường đón nhận.Bên cạnh đó, các sản phẩm làng nghề phục vụ nhu cầu tiêu dùng của nhân dân vẫn được duy trì và phát  triển khá như: bánh ướt – bánh tráng Lựu Bảo, bún Vân Cù (Hương Trà); bún Ô Sa (Quảng Điền); may mũ Cồn Hến, thêu tranh – cờ – trướng liễn Phú Hòa (Huế); rượu cườm Phong Chương, tương măng Lưu Hiền Hòa, đệm bàng Phò Trạch (Phong Điền); nón lá Mỹ Lam, chế biến nước mắm An Dương, rượu An Truyền (Phú Vang); sản xuất tinh dầu tràm Lộc Thủy (Phú Lộc),…

Số liệu điều tra cuối năm 2012, toàn tỉnh có 3.486 hộ cá thể, cơ sở, doanh nghiệp tham gia các hoạt động sản xuất tại 95 làng nghề và 84 nghề riêng lẻ, trong đó có nhiều làng nghề và nghề truyền thống có giá trị lịch sử văn hóa, hiệu quả kinh tế, du lịch cao. Giá trị sản xuất của các nghề và làng nghề khoảng từ 900 – 1.000 tỷ đồng doanh thu/ năm, giải quyết việc làm ổn định cho khoảng 15.000 lao động với thu nhập bình quân từ 500 – 3 triệu đồng; các nghề lao động thời vụ giải quyết thời gian nông nhàn cho thu nhập từ 350 đến 1 triệu đồng. Tuy nhiên, nghề và làng nghề của tỉnh đa số có quy mô nhỏ lẻ, sản phẩm hàng hóa còn đơn điệu, chưa có nhiều mặt hàng có giá trị kinh tế cao, giải quyết đầu ra cho sản phẩm nghề còn hạn chế; lao động tại các làng nghề và nghề đơn giản, thiếu thợ giỏi, trình độ điều hành và nắm bắt thị trường còn thấp.

Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, quy hoạch phát triển nghề và làng nghề trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 nhằm mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế làng nghề, nghề đến năm 2015 đạt 15-20% trong kinh tế của cấp huyện và đến 2020 đạt 25-30%; tổng giá trị sản xuất làng nghề, nghề đến năm 2015 đạt 1.200 – 1.500 tỷ đồng và đến năm 2020 đạt 2.000-2.500 tỷ đồng, đóng góp xuất khẩu khoảng 200 tỷ đồng; đến năm 2015 tạo việc làm cho trên 15 ngàn lao động nông thôn và đến năm 2020 tạo việc làm trên 18 ngàn lao động; phấn đấu đến năm 2015 tỷ lệ cơ giới hóa đạt 25-30% và đến năm 2020 đạt 65%; đến năm 2020 có 100% các cơ sở, cụm – điểm công nghiệp làng nghề có hệ thống xử lý chất thải tập trung đạt chuẩn, có trên 30 làng nghề được công nhận làng nghề truyền thống.

Tại cuộc họp mới đây do UBND tỉnh TT Huế tổ chức về quy hoạch phát triển nghề và làng nghề, các sở, ban ngành đã đóng góp ý kiến cụ thể về dự thảo đề án quy hoạch, trong đó nhấn mạnh vào các chỉ tiêu, giải pháp thực hiện để phát triển từng sản phẩm nghề và làng nghề; cũng như phân tích tính thiết thực, cấp thiết, phù hợp của từng nghề, nhóm nghề, làng nghề.

Làng nghề đúc Đồng Huế

Làng nghề đúc Đồng Huế

Kết luận tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Ngọc Thọ nhấn mạnh, quy hoạch phát triển nghề và làng nghề phải phù hợp với thực tiễn và đảm bảo tính khả thi trong thực tế. Chủ đầu tư (Sở NN&PTNT) và đơn vị tư vấn lưu ý đề án quy hoạch phải đưa ra giải pháp cụ thể (nghề nào là bảo tồn, nghề nào cần khôi phục, nghề nào cần đầu tư phát triển); phải mô tả cụ thể danh mục nghề truyền thống theo lĩnh vực, địa bàn, hiện trạng tồn tại và định hướng phát triển. Ngoài ra, quy hoạch phải đưa ra được tiêu chí để phát triển nghề và làng nghề; chú trọng phát triển các nghề và làng nghề gắn với du lịch; cần nêu rõ các giải pháp căn cơ, chi tiết hơn cho việc thực hiện, cũng như cụ thể chiến lược thương hiệu sản phẩm của nghề và làng nghề.

Có thể khẳng định khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống không những tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động ở nông thôn mà còn hạn chế sự di dân tự do ra thành thị, huy động được nguồn lực trong dân, sử dụng nguồn tài nguyên sẵn có tại địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa lâu đời của dân tộc, thu hẹp khoảng cách mức sống giữa nông thôn và thành thị.

Loading Facebook Comments ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top